โรคนอนไม่หลับ อันตรายที่ไม่ควรมองข้าม

 โรคนอนไม่หลับ ปัญหากวนใจของใครหลายๆ คน โดยปกติแล้วนั้นคนเราควรนอนประมาณ 8 ชั่วโมงต่อวันเพื่อให้ร่างกายได้รับการพักผ่อนที่เพียงพอ แต่ในคนหลายๆ คนมักจะประสบปัญหานอนไม่หลับ หรือใช้เวลานานกว่าจะหลับ เป็นอย่างนี้ติดต่อกันหลายวัน ทำให้ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันแย่ลง  1 ใน 3 ของประชากรทั้งหมด ประสบปัญหานอนไม่หลับ ซึ่งพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชายถึงสองเท่า และพบมากขึ้นเมื่อมีอายุสูงขึ้น

โรคนอนไม่หลับ แบ่งออกเป็น 3 ประเภทดังนี้

     อาการนอนไม่หลับของแต่ละบุคคลนั้นจะมีความแตกต่างกันไป บางคนนอนไม่หลับแค่วันสองวัน แต่บางคนนอนไม่หลับติดต่อกันนานเป็นสัปดาห์ ซึ่งอาการของ โรคนอนไม่หลับ สามารถแบ่งออกเป็น 3 ประเภท ดังนี้

  • อาการนอนไม่หลับแบบชั่วคราว

     หลายๆ คน มักจะประสบปัญหานี้โดยมักจะมีอาการนอนไม่หลับติดต่อกันหลายวัน แต่ไม่นานถึงสัปดาห์ ส่วนใหญ่จะเกิดจากความเครียด หรือตื่นเต้นจากเรื่องใดเรื่องหนึ่ง เช่นทะเลาะกับแฟน ทะเลาะกับเพื่อน หรือมีสัมภาษณ์งานในวันพรุ่งนี้ อาการเหล่านี้จะดีขึ้นเองภายในไม่กี่วัน หรือในบางคนอาจจะต้องใช้ยานอนหลับเพื่อรักษาเป็นระยะเวลาสั้นๆ และเมื่อดีขึ้นก็สามารถหยุดยาได้

  • อาการนอนไม่หลับแบบต่อเนื่อง

    ผู้ที่ประสบปัญหานี้จะมีอาการนอนไม่หลับติดต่อกันต่อเนื่องหลายสัปดาห์ โดยไม่มีวี่แววว่าจะดีขึ้น ส่วนมากมักจะเกิดจากความเครียดจากปัญหาที่ยังไม่สามารถหาทางแก้ไขได้ เช่น เช่นปัญหาเรื่องเงิน ตกงาน ปัญหาครอบครัว แต่เมื่อสามารถแก้ไข และคลี่คลายปัญหาได้อาการนอนไม่หลับก็จะบรรเทาลง และกลับมาเป็นปกติ อย่างไรก็ตามบุคคลเหล่านี้ควรปรึกษาแพทย์ หาแนวทางแก้ไขปัญหาเพื่อที่จะไม่ให้เกิดปัญหาเรื้อรังขึ้นในอนาคต

  • อาการนอนไม่หลับแบบเรื้อรัง

     มักจะมีอาการนอนไม่หลับต่อเนื่อติดต่อกันหลายเดือน หรือนานเป็นปี สาเหตุเกิดมาจากความเครียด แต่ในบางรายที่ความเครียดหายไปแล้วแต่กลับนอนไม่หลับเหมือนเดิม โดยผู้ที่ประสบปัญหาเหล่านี้ ควรปรึกษาแพทย์ เพื่อรักษาอาการนอนไม่หลับให้ดีขึ้น

ในแต่ละบุคคลความมีต้องการในการนอนหลับไม่เท่ากันในขณะที่คนส่วนใหญ่ต้องการนอนวันละ 8 ชั่วโมง และบางคนนอนเพียง 6 ชั่วโมงก็เพียงพอแล้ว แต่ในบางคนต้องการเวลานอนหลับมากกว่าคนอื่น

Sleep Disorders

โรคนอนไม่หลับ เกิดจาก 2 ปัจจัยหลักดังนี้

     ปัจจัยภายใน

     เกิดจากความเจ็บป่วยทางด้านร่างกายและจิตใจ การเจ็บป่วยเพราะโรคบางชนิดที่เป็นอุปสรรคต่อการนอน เช่น หายใจผิดปกติ โรคหัวใจ โรคกรดไหลย้อน โรคไขข้อ โรคกะเพาะ  บางคนมีความเครียด ความกังวลในจิตใจ ในบางคนอาจเกิดจากโรคซึมเศร้า ซึ่งปัญหาเหล่านี้ต้องได้รับการแก้ไข และรักษา

     ปัจจัยภายนอก

     ปัจจัยเหล่านี้เกิดจากการที่ร่างกายได้รับสารเคมี การดื่มเครื่องดื่มที่มีสารคาเฟอีน สารกระตุ้นประสาทระหว่างวัน เช่นกาแฟ แอลกอฮอล์ หรือยางบางชนิดทำให้หลับไม่สนิท หลับๆ ตื่นๆ  และเกิดจากสิ่งแวดล้อมรอบตัวที่ไม่เหมาะสม เป็นอุปสรรคต่อการนอน เช่น มีเสียงดังรบกวน มีแสงลอดผ่านเข้ามาในห้องนอน 

              แก้วกาแฟ

โรคนอนไม่หลับ กับผลเสียที่ตามมา

     โดยปกติแล้วคนเราควรนอน 7-8 ชั่วโมงโดยประมาณเพื่อให้ร่างกายได้รับการพักผ่อนที่เพียงต่อในแต่ละวัน  ปัญหาการนอนไม่หลับ นอนไม่พอนอกจากจะส่งผลเสียยังทำให้เกิดอันตรายต่อร่างกาย ดังนี้

  • อารมณ์แปรปรวน

สำหรับคนที่นอน 4 – 5 ชั่วโมงต่อวันเป็นเวลาต่อเนื่องนาน 1 สัปดาห์ จะส่งผลต่ออารมณ์มากกว่าคนที่นอนหลับ 7 – 8 ชั่วโมงต่อวัน เพราะมีแนวโน้มที่จะเกิดอาการ หงุหงิดง่าย เดี๋ยวดีเดี๋ยวร้าย เครียด เสียใจ และจะมีอาการรุนแรงมากกว่าคนที่ได้รับการพักผ่อนอย่างเพียงพอ

  • ร่างกายอ่อนเพลีย

เมื่อนอนน้อย นอนหลับพักผ่อนไม่เพียงพอ จะส่งผลทำให้ร่างกายไม่มีพลังงานสำรองที่จะนำมาใช้ในวันถัดไป และยังทำให้ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายทำงานหนักขึ้น ทำให้ร่างกายอ่อนแอลง และเสี่ยงต่อการป่วยได้ง่ายขึ้น

  • ขี้หลงขี้ลืม / ความจำถดถอย

การนอนไม่หลับ หรือหลับที่ไม่เพียงพอ ส่งผลให้เกิดการสะสมตัวของโปรตีนแอมีลอยด์ บีตา (Amyloid beta) ในเซลล์ประสาทหนาขึ้นเป็นชั้นทำให้สมองเสื่อม และยังทำให้รูปสมองเปลี่ยนไป ส่งผลให้จดจำอะไรไม่ได้นาน หรือขี้หลงขี้ลืมนั่นเอง

  • อายุสั้นลง

การนอนไม่หลับ นอนหลับไม่เพียงพอสะสมกันหลายๆ วัน เสี่ยงต่อการเป็นโรคต่างๆ ตามมาอีกมากมาย เมื่อนานเข้าก็จะส่งผลทำให้ร่างกายเราอ่อนแอลง ทำให้อายุสั้นลงตามไปด้วย

  • ไม่มีสมาธิ ตัดสินใจผิดพลาด

ร่างกายที่อ่อนเพลียทำให้สมาธิแย่ลง ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน เพราะร่างกายอยู่ในภาวะมึนงง ไม่มีสามาธิจดจ่อกับสิ่งที่ทำอยู่ตรงหน้า ทำให้การประมวลผลความคิดช้าลง ทำให้เกิดการตัดสินใจผิดพลาดได้

  • แก่ก่อนวัย

เนื่องจากสารเมลาโทนินที่คอบปกป้องเซลล์ผิวหนังจากสารอนุมูลอิสระต่างๆ นั้นจะถูกสร้างขึ้นมากสุดในช่วงกลางคืนขณะที่เรานอนหลับ ฉะนั้นเมื่อเรานอนไม่หลับ นอนไม่พอ การสร้างสารตัวนี้ก็จะลดลง ทำให้ผิวหนังอักเสบ และเกิดภูมิแพ้ได้ง่าย

  • เสื่อมสรรถภาพทางเพศ

เพราะการนอนหลับที่ไม่เพียงพอจะส่งผลต่อกระบวนการสร้างฮอร์โมนโทสเทโรนให้ต่ำลงได้ ทำให้ความต้องการทางเพศลดต่ำลง ซึ่งภาวะนี้จะพบมากในผู้ป่วยที่เป็นโรคนอนไม่หลับ

โรคนอนไม่หลับ ทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อน

     อาการของโรคนอนไม่หลับไม่เพียงพอไม่แค่ส่งผลต่ออารมณ์ให้ร่างกายอ่อนเพลียเท่านั้น ยังทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนของโรคอื่นๆ ตามมาอีกด้วย โดยโรคนอนไม่หลับสามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาสุขภาพอื่นๆ ได้ เช่น โรคอ้วน โรคซึมเศร้า โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรควิตกกังวล โรคหัวใจ 

ชายสูงอายุ เครียด กังวล

แนวทางการรักษา โรคนอนไม่หลับ 

     รักษาโดยไม่ใช้ยา (Non – pharmacologic treatment)

     เป็นการรักษาโดยการปรับให้มีสุขอนามัยการนอนที่ดี เป็นสิ่งที่สำคัญ และจำเป็นอย่างยิ่ง เพราะเป็นพื้นฐานของการรักษาภาวะนอนไม่หลับไม่หลับในผู้ป่วยทุกราย การมีสุขอนามัยการนอนที่ดี ทำได้โดยการปรับสภาพแวดล้อมในห้องนอนให้เหมาะสมต่อการนอน ไม่ให้แสงส่องเข้ามาภายใน ปิดไฟให้มืดสนิท และควรเข้านอนให้เป็นเวลา ควรออกกำลังกายให้พอเหมาะ พอดี ในช่วงเย็น เพราะจะช่วยให้หลับได้ง่ายขึ้น

     การรักษาโดยใช้ยา (pharmacologic treatment)

     ยาเหล่านี้มักถูกเรียกว่า “ยานอนหลับ” ซึ่งรู้จักกันอย่างแพร่หลายในสังคม เป็นกลุ่มอาการที่ทำให้เกิดผลโดยตรง หรือผลข้างเคียง โดยจะทำให้เกิดอาการง่วง และนอนหลับได้ง่ายขึ้น ยานอนหลับมีหลายชนิด ออกฤทธิ์ และผลข้างเคียงแตกต่างกันออกไป การรักษาด้วยยานอนหลับ ควรเลือกใช้เฉพาะรายที่จำเป็นเท่านั้น ควรใช้ให้น้อย และไม่ควรใช้เป็นเวลานาน เพราะจะทำให้เกิดผลเสียต่อร่างกาย

ยา

 

แบบทดสอบวัดระดับปัญหาการนอนหลับ

มาเช็คกันดีกว่าว่าคุณมีปัญหาเรื่องการนอนหลับหรือไม่

 ไม่เคยน้อยปานกลางมากมากที่สุด
1.คุณนอนหลับยากหรือไม่     
2.คุณมีอาการหลับๆ ตื่นๆ ไหม     
3.คุณตื่นเช้ากว่าปกติไหม     
4.คนรอบตัวของคุณสังเกตเห็นไหมว่าคุณมีปัญหาการนอนไม่หลับ     
5.คุณกังวลเรื่องการนอนหลับมากแค่ไหน     
6.ปัญหาการนอนส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันของคุณมากแค่ไหน     

ระดับคะแนน

ไม่เคย = 0 คะแนน,       น้อย = 1 คะแนน,         ปานกลาง = 2 คะแนน,  

มาก = 3 คะแนน,         มากที่สุด = 4 คะแนน

 คะแนนที่ได้ หมายความว่าอย่างไร

 0 – 7    คะแนน  ยินดีด้วย คุณไม่มีปัญหาเรื่องการนอนหลับเลย

8 – 14   คะแนน  คุณเริ่มมีปัญหาเรื่องการนอนหลับแล้วนะ ควรรีบแก้ปัญหาโดยการไม่คิดมาก

                          ไม่ฟุ้งซ่าน  เข้านอนให้เป็นเวลา และงดดื่มกาแฟ

15 – 21  คะแนน  อาการนอนหลับของคุณเริ่มหนักขึ้นเรื่อยๆ รีบหาแนวทางแก้ไขปัญหาเพื่อที่จะไม่ให้

                   เกิดปัญหาเรื้อรังขึ้นในอนาคต

22 – 28  คะแนน  อาการนอนไม่หลับของคุณเริ่มเรื้อรัง จำเป็นต้องได้รับการตรวจรักษา

                            จากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญโดยด่วน

ตารางแบบทดสอบ

แบบทดสอบปัญหาการนอนหลับ ข้อมูลจากศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ

ใส่ความเห็น