โรคและการดูแล
คุมเบาหวานยังไงให้อยู่หมัด คุมน้ำตาลในเลือดไม่ต้องพึ่งยา
มี.ค.
หลายคนมองว่า เบาหวานไม่ใช่เรื่องที่น่ากลัว แต่รู้ไหมคะ? เมื่อเป็นเบาหวานแล้ว ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ ทำได้แค่เพียงคุมเบาหวานให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ หลายคนจึงมองหาวิธีคุมเบาหวาน วิธีลดเบาหวาน คุมเบาหวานไม่ใช่ยาอย่างไร หรือแม้แต่เบาหวานกินอะไรหาย เพื่อช่วยให้น้ำตาลในเลือดกลับมาสมดุล ซึ่งบทความนี้ได้รวบรวมข้อมูลสำคัญมาให้คุณแล้วค่ะ
วิธีคุมเบาหวาน เลือกทานยังไงให้ถูกต้อง
หนึ่งในวิธีคุมเบาหวานที่ผู้ป่วยบางคนมักละเลย คือเรื่องอาหารการกินค่ะ เพราะคิดว่ากินยาก็หายแล้ว ซึ่งเป็นความคิดที่ผิด เพราะเบาหวานเป็นโรคเรื้อรังที่ไม่สามารถหายขาดได้ หากหวังเพียงแค่พึ่งยา แต่ไม่ควบคุมอาหาร ก็จะคุมเบาหวานไม่ได้ประสิทธิภาพค่ะ และอาจส่งผลเสียต่อร่างกายในระยะยาว
เพราะฉะนั้น ผู้ป่วยเบาหวานต้องรู้จักควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด เพื่อคุมเบาหวานของตนเองให้คงที่ โดยวิธีคุมเบาหวาน และวิธีลดระดับน้ำตาลในเลือด ทำได้ไม่ยากด้วยการเลือกทานอาหารที่ถูกต้องดังนี้ค่ะ
อาหารผู้ป่วยเบาหวานแบ่งเป็น 3 ประเภท
1. อาหารที่ควรเลี่ยง
- น้ำตาลทุกชนิด ไม่ว่าจะเป็นน้ำตาลทราย น้ำตาลอ้อย น้ำตาลก้อน น้ำตาลปี๊ป หรือแม้กระทั่งน้ำผึ้ง เครื่องดื่มที่มีน้ำตาลเป็นส่วนผสม เช่น น้ำอัดลม ชานมไข่มุก รวมไปถึงขนมหวานต่าง ๆ เช่น โดนัท
- ผลิตภัณฑ์ประเภทนม นมข้นหวาน นมเปรี้ยว นมปรุงแต่งรสหวาน โยเกิร์ตปรุงแต่งรสหวาน
- ผลไม้แช่อิ่ม ผลไม้เชื่อม ผลไม้กวน เช่น มะม่วงกวน กล้วยตาก พุทราเชื่อม รวมไปถึงผลไม้เชื่อมบรรจุกระป๋อง
- อาหารที่ปรุงด้วยไขมันอิ่มตัว เช่น แกงกระทิ หมูสามชั้น น้ำมันมะพร้าว ไขมันสัตว์ เนย ครีม ไขมันนม เป็นต้น
อาหารเหล่านี้ล้วนแต่มีน้ำตาลเป็นส่วนประกอบหลักค่ะ จึงไม่เหมาะสมกับผู้ป่วยเบาหวานเท่าไหร่ค่ะ เพราะจะทำให้ระดับน้ำตาลสูงขึ้นอย่างรวดเร็วอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อร่างกายได้
ผู้ป่วยเบาหวานควรตรวจระดับน้ำตาลในเลือดอย่างสม่ำเสมอ
2. อาหารที่ทานได้แต่ต้องจำกัดปริมาณ
- อาหารประเภทแป้ง เช่น ข้าว ขนมปัง เส้นก๋วยเตี๋ยว บะหมี่ อาหารเหล่านี้จะถูกย่อยเปลี่ยนให้เป็นน้ำตาล ซึ่งเป็นแหล่งพลังงานสำคัญของร่างกาย จึงไม่ควรงดหรือจำกัดมากเกินไป ควรทานให้เหมาะสมและพอดี หากจำกัดมากเกินไป อาจส่งผลให้ระดับน้ำตาลต่ำ และทำให้ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้
- ผลไม้ เนื่องจากผลไม้แต่ละชนิด มีปริมาณของคาร์โบไฮเดรตต่างกัน และคาร์โบไฮเดรตในผลไม้มักมาในรูปแบบน้ำตาล บางชนิดมีน้ำตาลมาก บางชนิดมีน้ำตาลน้อย ผลไม้ที่มีรสหวาน เมื่อทานไปจะส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูง ผู้ป่วยเบาหวานจึงควรเลี่ยงทานผลไม้ที่มีรสหวานจัดค่ะ
3.อาหารที่ทานได้ไม่จำกัดปริมาณ
- ผักใบเขียว เนื่องจากผักมีแคลอรี่ต่ำ และมีใยอาหารสูง ทำให้ดูดซึมน้ำตาลได้ช้า และใยอาหารในผักยังช่วยดูดซับพลังงาน จากน้ำตาลไม่ให้เข้าสู่กระแสเลือดเร็วจนเกินไป ทำให้ร่างกายสามารถดึงพลังงานจากน้ำตาลไปใช้ได้อย่างพอดี ยกตัวอย่างเช่น
- ตำลึง ทีมผู้วิจัยจากคณะแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยฮาร์วาด ได้ทำการค้นคว้าแล้วพบว่าตำลึงมีประสิทธิภาพในการลดระดับน้ำตาลในเลือดได้
- มะระขี้นก มีสาร charantin ซึ่งมีฤทธิ์ต้านเบาหวาน กระตุ้นการหลั่งอินซูลินและยับยั้งการสร้างกลูโคส
- ฟักทอง ในงานวิจัยหนึ่งบอกว่าฟักทองมีน้ำตาลโพลีแซ็กคาไรด์ที่ตรึงอยู่กับโปรตีนภายใน มีฤทธิ์ช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือดได้
- ชะพลู ช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือด
- กะเพรา มีสารลดระดับน้ำตาลในเลือด ยับยั้งการเกาะกันของเกร็ดเลือด ช่วยลดไขมันในเลือด
- ว่านหางจระเข้ มีสารประเภท glycoprotein ช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือด
และยังมีผักอื่น ๆ อีกมากมาย เช่น ผักเชียงคา ยอดข้าวโพด ใบฟักข้าว ผักกาดน้ำ ดอกกระเจียว ใบบัวบก เป็นต้น
องค์การอนามัยโลก ได้กำหนดปริมาณให้บริโภคผักและผลไม้ อย่างน้อย 400 กรัม ต่อวัน หากเป็นผักต้มสุกจะต้องเพิ่มเป็น 2 เท่า
เป้าหมายการควบคุมระดับน้ำตาลของผู้เป็นเบาหวาน
- ระดับน้ำตาลก่อนทานอาหาร 90-130 มิลลิกรัม/เดซิลิตร
- ระดับน้ำตาลหลังทานอาหาร 2 ชั่วโมง น้อยกว่า 180 มิลลิกรัม/เดซิลิตร
- ระดับน้ำตาลสะสม (HbA1c) น้อยกว่าหรือเท่ากับ 7%
เครื่องตรวจเบาหวาน ALLWELL
- ใช้งานง่ายเพียง 3 ขั้นตอน แม่นยำเกรดเดียวกับโรงพยาบาลใช้
- เชื่อมต่อบลูทูธผ่านแอป Allwell+ บนมือถือ เพื่อบันทึกผลและแสดงในรูปแบบกราฟ
- ตัวเครื่องบันทึกค่าการวัดได้ 400 ข้อมูล
- แจ้งเตือน Ketone เมื่อค่าสูงกว่า 240mg/dL
- มีปุ่ม Strip Ejector ปลดแผ่นตรวจโดยมือไม่สัมผัส
- อุปกรณ์ครบชุด แถมฟรีกระเป๋าพกพา
คุมเบาหวาน ด้วยการเลือกสูตรอาหารที่เหมาะสม
โภชนาการ ร่วมกับพลังงานที่ควรได้รับในแต่ละวัน โดยเลือกวัตถุดิบจากแต่ละกลุ่มมาประกอบเมนูอาหารที่เหมาะสมกับผู้ป่วยเบาหวานทั้ง 3 มื้อ/วัน เพื่อความคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ให้สูงและมีพลังงานเพียงพอในการใช้ชีวิต
ที่มา:mgronline
- คาร์โบไฮเดรต 18 กรัม โปรตีน 2 กรัม เช่น เผือก มัน หรือพืชผักที่มีคาร์โบไฮเดรตสูง ถั่วต่างๆ (ไม่รวมถั่วเหลือง)
- คาร์โบไฮเดรต 20 กรัม ผลไม้ เช่น แก้วมังกร กล้วย
- โปรตีน 9 กรัม ไขมัน 5 กรัม เช่น เนื้อสัตว์ ไข่ ปลา หรือผลิตภัณฑ์จากนมถั่วเหลือง
- คาร์โบไฮเดรต 6 กรัม โปรตีน 4 กรัม ไขมัน 5 กรัม นมและผลิตภัณฑ์จากนม
- ไขมัน 9 กรัม ผลิตภัณฑ์จากไขมัน
- คาร์โบไฮเดรต 13 กรัม โปรตีน 5 กรัม ผัก เห็ด หรือสาหร่าย
คุมเบาหวานด้วยการปรับพฤติกรรม
การปรับพฤติกรรมต่าง ๆ ในชีวิตประจำวัน ก็นับเป็นวิธีคุมเบาหวาน และเป็นวิธีลดระดับน้ำตาลในเลือด ที่ได้ผลดีเช่นกันค่ะ โดยผู้ป่วยเบาหวานสามารถปฏิบัติตามนี้ได้เลยค่ะ
1. ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ การออกกำลังกายจะช่วยลดภาวะดื้ออินซูลิน ช่วยกระตุ้นให้ร่างกายนำน้ำตาลไปใช้เป็นพลังงาน ส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดลงลงได้อย่างต่อเนื่อง หากผู้ป่วยเบาหวานหมั่นออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ก็จะช่วยให้สามารถควบคุมระดับน้ำตาลได้อย่างมีประสิทธิภาพ
2. จิบน้ำบ่อย ๆ การปล่อยให้ตัวเองรู้สึกกระหายน้ำมากเกินไปจะทำให้อยากดื่มน้ำหวานเพื่อเพิ่มความสดชื่น ดังนั้นการดื่มน้ำเปล่ามาก ๆ จิบน้ำบ่อย ๆ จะช่วยให้ร่างกายได้รับความชุ่มชื้นจากการดื่มน้ำช่วยให้ตับขับน้ำตาลส่วนเกินออกไปทางปัสสาวะ และยังเป็นการป้องกันไม่ให้ระดับน้ำตาลพุ่งสูงขึ้น
3. ห้ามเครียด เพราะความเครียดเป็นอีกหนึ่งปัจจัยกระตุ้นระดับน้ำตาลให้สูงขึ้น เมื่อเกิดความเครียด ฮอร์โมนคอร์ติซอ ฮอร์โมนที่ทำให้อยากของหวาน และฮอร์โมนกลูคากอน ที่ทำหน้าที่เผาพลาญคาร์โบไฮเดรต เพิ่มกลูโคสในกระแสเลือดจะหลั่งออกมามากกว่าปกติ ส่งผลให้ระดับน้ำตาลสูงขึ้นเฉียบพลัน จึงเป็นเหตุผลที่ว่าทำไมเราจึงไม่ควรเครียด
4. แบ่งทานเป็นมือเล็ก ๆ แต่บ่อยขึ้น การทานอาหารมื้อใหญ่อาจเป็นการเพิ่มความเสี่ยงให้ร่างกายได้รับน้ำตาลจากอาหารมากเกินไป ทำให้ระดับน้ำตาลสูงขึ้นได้ง่าย เพื่อเป็นการป้องกันระดับน้ำตาลสูง ให้แบ่งทานอาหารเป็นมื้อย่อยๆ 5 – 6 มื้อ ในปริมาณที่น้อยลง แต่ก็ทานบ่อยขึ้น
5. นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ หากร่างกายไม่ได้รับการพักผ่อนที่เพียงพอ จะทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดแกว่ง ส่งผลให้รู้สึกอยากของหวาน เพื่อทำให้ร่างกายสดชื่นทำให้เสี่ยงต่อระดับน้ำตาลในเลือดสูงและเสี่ยงภาวะอ้วน
6. ควบคุมน้ำหนัก ความอ้วนเป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ความอ้วนที่เกิดจากการทานคาร์โบไฮเดรตและไขมันมากเกินไป ส่งผลกระทบต่ออินซูลินในร่างกาย ทำให้ร่างกายเกิดภาวะดื้ออินซูลิน ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูง การลดน้ำหนักจึงเป็นวิธีที่ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลไม่ให้สูง และช่วยให้อินซูลินทำงานได้ดีขึ้น
7. ตรวจวัดระดับน้ำตาล การตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือดอยู่เป็นประจำ จะช่วยให้เราสามารถทราบระดับน้ำตาลในเลือดของตนเองว่าสูงหรือต่ำเกินไปหรือไม่ และยังเป็นวิธีที่ช่วยให้ผู้ป่วยเบาหวานสามารถดูแลตัวเองได้อย่างถูกวิธีมากขึ้น และป้องกันอันตรายจากระดับน้ำตาลสูง
8. คุมพลังงาน ควบคุมพลังงานให้เพียงพอต่อความต้องการของร่างกายในแต่ละวัน ค่าความต้องการในแต่ละวัน มีค่าประมาณ 30 – 35 กิโลแคลอรี่/น้ำหนักตัวมาตรฐาน 1 กิโลกรัม หากเป็นผู้ที่มีภาวะอ้วนร่วมด้วย พลังงานที่ร่างกายต้องการในแต่ละวันอาจลดเหลือ 20 – 25 กิโลแคลอรี่/น้ำหนักตัวมาตรฐาน 1 กิโลกรัม
สรุป ป่วยเบาหวาน คุมเบาหวานยังไง? ไม่ต้องพึ่งยา
เนื่องจากโรคเบาหวาน เป็นโรคเรื้อรังที่ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ การใช้ยาเพียงอย่างเดียว จึงไม่สามารถควบคุมเบาหวานได้ วิธีคุมเบาหวานที่ได้ผลควรเน้นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะการเลือกรับประทานอาหารให้เหมาะสม ควบคู่กับการดูแลสุขภาพด้านอื่น ๆ ซึ่งแนวทางเหล่านี้จะช่วยควบคุมระดับน้ำตาลและลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนได้ในระยะยาวค่ะ
