ผู้สูงอายุ, สุขภาพ
อย่ามองข้าม ผู้สูงอายุท้องผูก ปัญหาที่คนในครอบครัวควรใส่ใจ
มี.ค.
ปัญหาเรื่องระบบขับถ่ายเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ โดยกรมการแพทย์ระบุว่า ภาวะท้องผูกคือการถ่ายอุจจาระน้อยกว่า 3 ครั้งต่อสัปดาห์ มักเกิดจากระบบเผาผลาญและการทำงานของลำไส้ที่เริ่มช้าลงตามวัย ส่งผลให้ผู้สูงอายุท้องผูก ไม่ขับถ่าย ขับถ่ายไม่ออก ซึ่งปัญหาดังกล่าว นอกจากจะเป็นปัญหาสุขภาพกายแล้ว ก็ยังส่งผลต่อสุขภาพใจของผู้สูงอายุด้วยเช่นกันค่ะ
ผู้สูงอายุท้องผูกบ่อย เกิดจากสาเหตุใด?
ผู้สูงอายุท้องผูกบ่อย อาจมีสาเหตุมาจากหลายปัจจัยค่ะ เช่น ความเสื่อมโทรมทางร่างกาย การดำรงชีวิต ปัญหาด้านสุขภาพ ซึ่งปัญหาผู้สูงอายุท้องผูกนั้น เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นเป็นประจำ ดังนั้นการที่จะฟื้นฟูระบบขับถ่ายผู้สูงอายุให้กลับมาเป็นปกตินั้น ผู้ดูแลหรือคนในครอบครัวจึงต้องเข้าใจปัญหาและที่มาของสาเหตุก่อน โดยสามารถแบ่งได้ดังนี้ค่ะ
1.อายุ
เมื่ออายุมากขึ้น ความอยากอาหารของผู้สูงอายุจะลดลงตามธรรมชาติ ส่งผลให้ระบบย่อยอาหารและการเคลื่อนไหวของลำไส้ทำงานช้าลง จึงเกิดอาการท้องอืด อาหารไม่ย่อย และท้องผูกได้ง่าย
2.การรับประทานอาหาร
ผู้สูงอายุส่วนใหญ่จะไม่ชอบทานอาหารจำพวกผัก ผลไม้ ทำให้ร่างกายไม่ได้รับสารอาหารที่มีกากใยหรือไฟเบอร์ที่เพียงพอ ลำไส้จึงไม่มีตัวกระตุ้นทำให้ขับถ่าย ทำให้ขับถ่ายลำบาก เนื่องจากอุจจาระแข็งเป็นก้อนค่ะ
3.ดื่มน้ำในปริมาณน้อย
โดยทั่วไปควรดื่มน้ำอย่างน้อยวันละ 8 แก้ว แต่ผู้สูงอายุบางรายกังวลเรื่องการปัสสาวะบ่อย จึงดื่มน้ำน้อยกว่าที่ร่างกายต้องการ ส่งผลให้ร่างกายได้รับน้ำไม่เพียงพอ ทำให้อุจจาระแข็ง ขับถ่ายลำบาก หรือท้องผูกได้ค่ะ
4.กลั้นอุจจาระ
ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มักมีปัญหาเรื่องการเคลื่อนไหว ทำให้เลือกที่จะกลั้นอุจจาระ พอได้กลั้นไปครั้งหนึ่งแล้ว ก็เท่ากับว่าเลื่อนเวลาที่ควรจะขับถ่ายออกไป ทำให้ในครั้งต่อไปที่ควรจะขับถ่าย กลับไม่ขับถ่าย ส่งผลให้มีอุจจาระค้างอยู่ในลำไส้ใหญ่ เกิดการสะสมของเสียและลำบากเมื่อต้องขับถ่าย อีกทั้งเมื่อขับถ่ายออกมาแล้วอุจจาระยังมีกลิ่นแรงอีกด้วยค่ะ
5.ยารักษาโรค
ในผู้สูงอายุบางรายที่มีโรคประจำตัว ต้องทานยาในการรักษา โดยในตัวยาบางชนิดอาจจะส่งผลข้างเคียง ทำให้เกิดอาการท้องผูกได้ เช่น ยารักษาโรคซึมเศร้า ยารักษาโรคพาร์กินสัน ยาแก้แพ้บางชนิด ยารักษาอาการอักเสบต่าง ๆ เป็นต้นค่ะ
6.สุขภาพจิต
ผู้สูงอายุเป็นวัยที่มีความกังวลในเรื่องการสูญเสีย การเปลี่ยนแปลงของร่างกายและการใช้ชีวิต ทำให้ขาดการพักผ่อนที่เพียงพอ จึงส่งผลถึงระบบต่าง ๆ ในร่างกาย รวมถึงระบบขับถ่ายด้วยเช่นกันค่ะ
ผู้สูงอายุไม่ขับถ่าย เสี่ยงต่อโรคอะไรบ้าง
การที่ผู้สูงอายุท้องผูกนั้น นอกจากจะส่งผลเสียต่อระบบขับถ่ายของผู้สูงอายุโดยตรงแล้ว ยังเสี่ยงต่อการเป็นโรคอื่น ๆ ตามมาอีกด้วยนะคะ เช่น
1.ริดสีดวงทวาร
หากผู้สูงอายุท้องผูกติดต่อกันเป็นเวลานาน ก็จะทำให้เสี่ยงต่อการเป็นริดสีดวงทวารได้ค่ะ ซึ่งการเป็นโรคริดสีดวงทวารในผู้สูงอายุ จะส่งผลให้เจ็บบริเวณรูทวารเมื่อต้องขับถ่าย หรือบางครั้งอาจมีเลือดปนออกมา เมื่อเกิดการอักเสบ จะทำให้เจ็บปวดมากจนไม่สามารถนั่งได้ค่ะ
2. มะเร็งลำไส้ใหญ่
อาการท้องผูกเรื้อรังอาจเป็นหนึ่งในสัญญาณของมะเร็งลำไส้ใหญ่ มักพบได้บ่อยในผู้สูงอายุมากกว่าวัยอื่น โดยมีปัจจัยเสี่ยง เช่น อายุ พันธุกรรม การสูบบุหรี่ และการรับประทานอาหารไขมันสูงแต่กากใยน้อย ดังนั้นผู้สูงอายุควรทานผักและผลไม้เป็นประจำค่ะ
ผู้สูงอายุท้องผูกทำยังไง? ดูแลอย่างไรให้ขับถ่ายดีขึ้น
เมื่อเราทราบถึงสาเหตุที่ทำให้ผู้สูงอายุท้องผูกแล้วกันไปแล้วนะคะ ขั้นตอนสำคัญต่อมาคือการดูแลระบบขับถ่ายผู้สูงอายุเพื่อช่วยให้ผู้สูงอายุได้ขับถ่ายอย่างสะดวก และเพื่อป้องกันการเกิดโรคร้ายอื่น ๆ ผู้ดูแลจึงต้องคำนึงถึงปัจจัยดังต่อไปนี้
1.การดื่มน้ำให้เพียงพอ
การดื่มน้ำน้อยเป็นสาเหตุสำคัญของอาการท้องผูกค่ะ ผู้ดูแลควรวางขวดน้ำไว้ใกล้ตัวผู้สูงอายุ เพื่อที่ผู้สูงอายุจะได้ไม่ต้องลุกเดินบ่อย ๆ การดื่มน้ำมากขึ้นอาจทำให้ปัสสาวะบ่อย หากผู้สูงอายุมีปัญหาในเรื่องการเคลื่อนไหว อาจใช้เก้าอี้นั่งถ่ายเพื่ออำนวยความสะดวกและช่วยลดความเสี่ยงการลื่นล้มระหว่างเข้าห้องน้ำค่ะ
2.เลือกรับประอาหารที่มีกากใย
ผู้สูงอายุควรรับประทานผักอย่างน้อยมื้อละ 2 ทัพพี เช่น คะน้า กวางตุ้ง หรือผักโขม และเลือกผลไม้เนื้อนิ่ม เคี้ยวง่าย เช่น มะละกอ กล้วยสุก และส้ม วันละ 1-2 ครั้ง เพื่อช่วยกระตุ้นระบบขับถ่ายและส่งเสริมการทำงานของลำไส้ให้เป็นปกติค่ะ
3.การจัดตารางเวลาเข้าห้องน้ำ
ควรจัดตารางเวลาการเข้าห้องน้ำสำหรับผู้สูงอายุ แม้ว่าจะไม่ปวดเพื่อฝึกให้ร่างกายชิน พอร่างกายเริ่มปรับได้แล้วผู้สูงอายุ ก็จะขับถ่ายในเวลาเดิมเป็นเวลาประจำทุกวันค่ะ
4.การออกกำลังกาย
การออกกำลังกายในผู้สูงอายุ ไม่จำเป็นต้องหักโหม เพียงแค่ให้ผู้สูงอายุลุกขึ้นเดินบ้าง หรือเล่นโยคะสำหรับผู้สูงอายุ เพื่อให้รู้สึกผ่อนคลาย และถือเป็นการฝึกสมาธิไปในตัวอีกด้วยค่ะ
5.ดูแลเรื่องอาหาร
ผู้ดูแลต้องใส่ใจในเรื่องของอาหารผู้สูงอายุเป็นอย่างมากค่ะ ต้องเข้าใจว่าร่างกายของผู้สูงอายุต้องการดูแลเป็นพิเศษ การเลือกวัตถุดิบหรือเมนูอาหาร จึงควรเลือกอย่างเหมาะสม และมีสารอาหารครบถ้วนเพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย
6.ใช้ยาระบาย
ทางเลือกนี้ควรใช้เมื่อผู้สูงอายุท้องผูกอย่างรุนแรง โดยควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ และไม่ควรใช้ติดต่อกันเกิน 1 สัปดาห์ ในช่วงที่มีการใช้ยาระบาย ผู้สูงอายุอาจเกิดอาการปวดท้องหรือขับถ่ายกะทันหัน ผู้ดูแลควรเตรียมผ้ารองกันเปื้อน เพื่อช่วยป้องกันการซึมเปื้อนสู่ที่นอน
ผ้ารองกันเปื้อน ชนิดกันน้ำ
Price range: 1,490฿ through 1,650฿
คุณสมบัติกันน้ำ ป้องกันของเหลวซึมผ่านที่นอน | ระบายความอับชื้นได้ดี | ป้องกันไรฝุ่น และแบคทีเรีย
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับผู้สูงอายุท้องผูก
สาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่ การดื่มน้ำน้อย รับประทานอาหารที่มีกากใยน้อย การเคลื่อนไหวร่างกายน้อย ผลข้างเคียงจากยาบางชนิด และการทำงานของลำไส้ที่ช้าลงตามวัยค่ะ
โดยทั่วไปการขับถ่ายตั้งแต่ 3 ครั้งต่อสัปดาห์ ถือว่าอยู่ในเกณฑ์ปกติค่ะ หากขับถ่ายน้อยกว่า 3 ครั้งต่อสัปดาห์ หรือมีอาการเบ่งมาก อุจจาระแข็ง และถ่ายไม่สุด อาจเข้าข่ายภาวะท้องผูกได้ค่ะ
การเบ่งอุจจาระแรงเป็นเวลานานอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดริดสีดวงทวาร หน้ามืด และเป็นลมได้ค่ะ จึงไม่ควรฝืนเบ่งเป็นเวลานาน
ใช้ได้เมื่อจำเป็นค่ะ แต่ควรใช้ตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร และไม่ควรใช้ติดต่อกันเกิน 1 สัปดาห์ค่ะ
มีโอกาสมากกว่าค่ะ เนื่องจากเคลื่อนไหวร่างกายน้อย ดื่มน้ำน้อย และอาจรับประทานอาหารที่มีกากใยน้อย จึงควรดูแลเรื่องอาหาร น้ำดื่ม และการขับถ่ายอย่างใกล้ชิด
สรุป ผู้สูงอายุท้องผูก ปัญหาที่ไม่ควรมองข้าม
การดูแลผู้สูงอายุให้มีระบบขับถ่ายที่ดีหรือเป็นปกตินั้นเป็นเรื่องง่ายมาก หากผู้ดูแลเข้าใจและเลือกใช้วิธีการดูแลที่เหมาะสม ปัญหาผู้สูงอายุท้องผูกก็จะหมดไป นอกจากจะสร้างความสบายใจให้กับคนในครอบครัวแล้ว ก็ยังทำให้ผู้สูงอายุสามารถใช้ชีวิตอย่างมีความสุขอีกด้วยค่ะ
เม.ย.
