หลาย ๆ ท่านที่มีผู้ป่วยต้องดูแล เคยสงสัยไหมคะว่า ผู้ป่วยมีความเสี่ยงเป็นแผลกดทับ มากน้อยแค่ไหน? หากมีความเสี่ยง ต้องป้องกันและดูแลแผลกดทับอย่างไร ควรใช้ที่นอนกันแผลกดทับแบบไหนถึงจะดี? ดังนั้น เพื่อให้ท่านผู้อ่านสามารถเลือกที่นอนกันแผลกดทับ ที่เหมาะสมกับผู้ป่วยที่สุด ALLWELL เลยมี แบบประเมินแผลกดทับ ที่จะช่วยหาแนวทางในการป้องกันและรักษาแผลกดทับให้กับผู้ป่วย มาฝากทุกท่านค่ะ
มาเช็กระดับความเสี่ยงแผลกดทับของผู้ป่วย ด้วย แบบประเมินแผลกดทับ นี้เลย!
แบบประเมินแผลกดทับ วอเตอร์โลว์ (The Waterlow Scale) เป็นแบบประเมินที่ถูกจัดทำขึ้น เพื่อประเมินความเสี่ยง และหาแนวทางป้องกันและรักษาแผลกดทับ สามารถประเมินได้ทั้งผู้ป่วยที่เกิดการบาดเจ็บเฉียบพลันหรือเรื้อรังก็ได้ ง่าย ๆ แค่เพียง 11 ข้อเท่านั้นค่ะ ถ้าพร้อมแล้ว เตรียมกระดาษ – ปากกาสำหรับจดคะแนน แล้วเริ่มประเมินได้เลยค่ะ
![]()
1.เพศ ○ เพศชาย (1 คะแนน) ○ เพศหญิง (2 คะแนน) |
2.อายุ ○ อายุต่ำกว่า 14 ปี (0 คะแนน) ○ อายุตั้งแต่ 14 – 49 ปี (1 คะแนน) ○ อายุตั้งแต่ 50 – 64 ปี (2 คะแนน) ○ อายุตั้งแต่ 65 – 74 ปี (3 คะแนน) ○ อายุตั้งแต่ 75 – 80 ปี (4 คะแนน) ○ อายุตั้งแต่ 81 ปีขึ้นไป (5 คะแนน) |
3.ค่าดัชนีมวลกาย (BMI) ○ ค่าปกติ BMI 20 – 24.9 (0 คะแนน) ○ สูงกว่าปกติ BMI 25 – 29.9 (1 คะแนน) ○ อ้วน BMI มากกว่า 30 (2 คะแนน) ○ ต่ำกว่าปกติ BMI น้อยกว่า 20 (3 คะแนน) |
4.สภาพผิวหนัง ○ ผิวหนังปกติ (0 คะแนน) ○ ผิวหนังบอบบางหรือแห้ง (1 คะแนน) ○ ผิวหนังบวมน้ำหรือชื้นเย็น (1 คะแนน) ○ ผิวหนังมีรอยแดงหรือมีแผลกดทับระดับ 1 (2 คะแนน) ○ ผิวหนังฉีกขาดหรือมีแผลกดทับระดับ 2 – 4 (3 คะแนน) ตัวอย่างแผลกดทับแต่ละระดับ
|
5.การควบคุมการขับถ่าย ○ ควบคุมได้ปกติ และไม่ได้ใส่สายสวนปัสสาวะ (0 คะแนน) ○ ควบคุมการขับถ่ายไม่ได้เป็นบางครั้ง (1 คะแนน) ○ มีปัญหาในการกลั้นอุจจาระหรือปัสสาวะ อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือใส่สายสวนปัสสาวะ (2 คะแนน) ○ มีปัญหาในการกลั้นทั้งอุจจาระและปัสสาวะ (3 คะแนน) |
6.การเคลื่อนไหวร่างกาย ○ เคลื่อนไหวได้ปกติ (0 คะแนน) ○ เคลื่อนไหวได้เล็กน้อย พอลุกนั่งได้ (1 คะแนน) ○ ไม่กระตือรือร้นในการเคลื่อนไหว (2 คะแนน) ○ ถูกจำกัดการเคลื่อนไหว (3 คะแนน) ○ นอนติดเตียงหรือถูกดึงถ่วงน้ำหนัก (4 คะแนน) ○ นั่งรถเข็นตลอดเวลา (5 คะแนน) |
7.ภาวะโภชนาการ A : ผู้ป่วยน้ำหนักลดลงหรือไม่ ○ ถ้าลดไปข้อ B ○ ถ้าไม่ลดไปข้อ C ○ ถ้าไม่แน่ใจให้ 2 คะแนน แล้วไปข้อ C B : น้ำหนักผู้ป่วยลดลงเท่าไหร่ ○ 0.5 – 5 กิโลกรัม (1 คะแนน) ○ 6 – 10 กิโลกรัม (2 คะแนน) ○ 11 – 15 กิโลกรัม (3 คะแนน) ○ มากกว่า 15 กิโลกรัม (4 คะแนน) C : ความอยากอาหารของผู้ป่วย ○ อยากอาหารและกินได้ปกติ (0 คะแนน) ○ ไม่อยากอาหาร หรือต้องให้อาหาร ทางสายยาง (1 คะแนน)
ตัวอย่างการให้อาหารทางสายยาง |
8.โรคประจำตัว ○ ไม่มีโรคประจำตัว (0 คะแนน) ○ โรคขาดสารอาหารเรื้อรัง (8 คะแนน) ○ อวัยวะล้มเหลวมากกกว่า 2 ระบบขึ้นไป เช่น ระบบหัวใจ ระบบหลอดเลือด ตับหรือไตวาย (8 คะแนน) ○ อวัยวะล้มเหลว 1 ระบบ หรือมีโรคเกี่ยวกับ การไหลเวียนของเลือดส่วนปลาย (5 คะแนน) ○ โรคโลหิตจาง (2 คะแนน) ○ สูบบุหรี่ (1 คะแนน) |
9.ความบกพร่องทางระบบประสาท (ให้คะแนนตามระดับความรุนแรงของโรค) ○ ไม่มีความบกพร่องทางระบบประสาท (0 คะแนน) ○ โรคเบาหวาน โรคปลอกประสาทอักเสบ โรคหลอดเลือดสมอง (4 – 6 คะแนน) ○ มีการสูญเสียกำลังของกล้ามเนื้อ หรือการรับความรู้สึกลดลง (4 – 6 คะแนน) ○ ภาวะอัมพาตของร่างกายส่วนล่าง (4 – 6 คะแนน) |
10.ผลจากการผ่าตัดใหญ่หรือได้รับบาดเจ็บ ○ ผ่าตัดกระดูกและข้อ (5 คะแนน) ○ เคยต้องผ่าตัดมากกว่า 2 ชั่วโมง (5 คะแนน) ○ เคยต้องผ่าตัดมากกว่า 6 ชั่วโมง (8 คะแนน) |
11.ได้รับยาบางชนิด ○ ได้รับยาที่เป็นพิษต่อเซลล์ ได้รับยาในระยะยาว หรือได้รับยาสเตียรอยด์ในปริมาณสูง ได้รับยา ต้านอักเสบ (4 คะแนน) |
ระดับความเสี่ยงของผู้ป่วย (นำคะแนนทั้ง 11 ข้อมารวมกัน)
| 10 – 14 คะแนน | เริ่มเสี่ยงเป็นแผลกดทับ (At Risk) |
| 15 – 19 คะแนน | มีความเสี่ยงสูง (High Risk) |
| 20 คะแนนขึ้นไป | มีความเสี่ยงสูงมาก (Very High Risk) |
หลังทำแบบประเมินแผลกดทับแล้ว ควรดูแลผู้ป่วยอย่างไร
| ผลประเมิน | แนวทางดูแลเบื้องต้น |
|---|---|
| เสี่ยงต่ำ | สังเกตผิวหนัง เปลี่ยนท่าเป็นประจำ และดูแลไม่ให้อับชื้น |
| เริ่มเสี่ยง | เพิ่มความถี่ในการตรวจผิวหนัง ลดแรงกดจุดเดิม และเริ่มพิจารณาอุปกรณ์ช่วยกระจายแรงกด |
| เสี่ยงสูง | ควรวางแผนเปลี่ยนท่าอย่างสม่ำเสมอ ใช้ที่นอนหรือเบาะช่วยลดแรงกดทับ และติดตามผิวหนังใกล้ชิด |
| เสี่ยงสูงมาก | ควรปรึกษาแพทย์หรือพยาบาล โดยเฉพาะหากมีรอยแดงไม่จาง แผลเปิด หรือผู้ป่วยพลิกตัวเองไม่ได้ |
ทำแบบประเมินแผลกดทับออนไลน์หากต้องการประเมินแบบสะดวกขึ้น สามารถทำแบบประเมินแผลกดทับออนไลน์ได้ โดยระบบจะช่วยรวมคะแนนและแสดงระดับความเสี่ยงเบื้องต้นให้ทันที
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับแบบประเมินแผลกดทับ
ควรทำตั้งแต่เริ่มดูแลผู้ป่วย และประเมินซ้ำเมื่อสภาพร่างกายเปลี่ยนไป เช่น เคลื่อนไหวได้น้อยลง หลังผ่าตัด กินอาหารได้น้อยลง หรือเริ่มมีรอยแดงบริเวณที่ถูกกดทับ เพราะความเสี่ยงแผลกดทับสามารถเปลี่ยนได้ตลอดค่ะ
ไม่ได้แปลว่าจะเกิดแผลแน่นอนค่ะ แต่หมายความว่าผู้ป่วยมีความเสี่ยงมากขึ้น ควรเริ่มป้องกันอย่างจริงจัง เช่น เปลี่ยนท่า ดูแลผิวหนัง ลดความอับชื้น และใช้อุปกรณ์ช่วยกระจายแรงกดทับตามความเหมาะสม
ควรทำค่ะ เพราะผู้ป่วยติดเตียงมักเคลื่อนไหวได้น้อย ทำให้ผิวหนังบริเวณก้นกบ สะโพก หลัง และส้นเท้าถูกกดทับนานกว่าปกติ การประเมินจะช่วยให้ผู้ดูแลรู้ทันก่อนเกิดแผลจริง
ควรทำเมื่อเริ่มดูแลผู้ป่วย และประเมินซ้ำเมื่อสภาพร่างกายเปลี่ยนไป เช่น เคลื่อนไหวน้อยลง กินอาหารได้น้อยลง หลังผ่าตัด หรือเริ่มมีรอยแดงบริเวณที่ถูกกดทับ
หากผู้ป่วยมีความเสี่ยงสูง การใช้ที่นอนหรืออุปกรณ์ที่ช่วยกระจายแรงกดทับเป็นทางเลือกที่ควรพิจารณาร่วมกับการเปลี่ยนท่าและดูแลผิวหนัง แต่ถ้ามีแผลกดทับแล้ว หรือคะแนนสูงมาก ควรให้แพทย์หรือพยาบาลช่วยประเมินเพิ่มเติมค่ะ
ใช้แทนแพทย์ไม่ได้ค่ะ แบบประเมินช่วยคัดกรองความเสี่ยงเบื้องต้นเท่านั้น หากมีแผลเปิด รอยแดงไม่จาง หรืออาการผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์หรือพยาบาลทันที
ยังต้องเปลี่ยนท่าค่ะ ที่นอนกันแผลกดทับช่วยกระจายแรงกด แต่ไม่สามารถแทนการพลิกตัว การดูแลผิวหนัง และการตรวจประเมินอาการได้ทั้งหมด ผู้ป่วยที่เสี่ยงควรได้รับการดูแลหลายด้านร่วมกัน
ผู้ป่วยที่เป็นแผลกดทับหรือมีความเสี่ยง ควรใช้ที่นอนกันแผลกดทับแบบไหน?
หลังจากทำแบบประเมินแผลกดทับวอเตอร์โลว์ไปแล้ว คงทราบแล้วว่าผู้ป่วยที่คุณดูแลอยู่นั้น มีความเสี่ยงในการเป็นแผลกดทับมากน้อยแค่ไหน หลายท่านอาจสงสัยว่า ระดับความเสี่ยงแผลกดทับของผู้ป่วยของท่าน ควรจะใช้ที่นอนกันแผลกดทับแบบไหนถึงจะดี?
สำหรับผู้ป่วยที่ยังไม่ได้มีความเสี่ยง (ต่ำกว่า 10 คะแนน) เริ่มมีความเสี่ยง (10 – 14 คะแนน) หรือมีความเสี่ยงแผลกดทับสูง (15 – 19 คะแนน) จะเป็นผู้ป่วยประเภทที่ยังพอเคลื่อนไหวได้ จึงเหมาะสำหรับที่นอนโฟมกันแผลกดทับค่ะ
เนื่องจากที่นอนโฟมกันแผลกดทับ ถูกออกแบบมาเพื่อดูแลและป้องกันแผลกดทับโดยเฉพาะ ช่วยลดแรงเสียดสีและแรงเฉือนได้ดี อีกทั้งเวลาผู้ป่วยนอนจะรู้สึกสบายมากกว่าการใช้ที่นอนลม เพราะไม่เวียนศีรษะ ไม่มีเสียงรบกวนผู้ป่วย และไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการใช้ไฟฟ้าและค่าบำรุงรักษาปั๊มลมเหมือนที่นอนลมด้วยค่ะ
หากท่านใดกำลังมองหาที่นอนโฟมป้องกันแผลกดทับคุณภาพสูง และคุ้มค่าคุ้มราคาอยู่ล่ะก็ บทความนี้ ขอแนะนำเป็นที่โฟมป้องกันแผลกดทับ รุ่น Mercury จาก ALLWELL เลยค่ะ เพราะเป็นที่นอนโฟมจากประเทศอังกฤษ ที่ผ่านการวิจัยและได้การรับรองมาตรฐาน BS EN ISO 2439 :2008 (การทดสอบความต้านต่อแรงกดทับ) BS EN ISO 3385 :2014 (การทดสอบการคืนรูปของเนื้อโฟม) และมาตรฐานป้องกันการลุกลามของไฟ จึงมั่นใจได้ว่าปลอดภัยและสามารถดูแลผู้ป่วยได้จริงค่ะ
![]()
นอกจากนี้ ที่นอนโฟมป้องกันแผลกดทับ รุ่น Mercury ยังมีเนื้อโฟมที่ทำจาก Polyurethane Foam เป็นโฟมที่มีความหนาแน่นสูง และยังออกแบบร่องโฟมแบบ “Castellated Cut” ขนาดร่องเล็กและใหญ่ เพื่อให้เหมาะสมกับน้ำหนักและสรีระในแต่ละส่วนของผู้ป่วย ช่วยในการกระจายน้ำหนักและแรงกดทับได้อย่างดีเยี่ยม สามารถรองรับน้ำหนักตัวผู้ป่วย ได้มากถึง 254 กิโลกรัม และยังมีขอบโฟม CME ที่ช่วยรักษารูปทรงของที่นอนไม่ให้ยุบตัว จึงมีอายุการใช้งานยาวนานถึง 8 ปีเลยค่ะ
ส่วนผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงแผลกดทับสูงมาก (20 คะแนนขึ้นไป) แนะนำให้ปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนการดูแลรักษา เพราะการใช้ที่นอนป้องกันแผลกดทับอาจจะยังไม่เพียงพอ จึงต้องมีการทำการรักษาพยาบาล ผ่าตัด หรือให้ยา ควบคู่ไปกับการใช้ที่นอนกันแผลกดทับ ถึงจะดูแลแผลกดทับได้อย่างมีประสิทธิภาพนะคะ
สนใจ ที่นอนโฟมป้องกันแผลกดทับ คลิกเลย!นอกจากที่นอนกันแผลกดทับ ยังมีอุปกรณ์ป้องกันแผลกดทับใดอีกบ้าง?
การเลือกใช้อุปกรณ์ป้องกันและลดความเสี่ยงแผลกดทับ เป็นตัวเลือกสำคัญ จากงานวิจัยพบว่า ผู้ป่วยที่ใช้อุปกรณ์ป้องกันแผลกดทับ สามารถลดอัตราการเกิดแผลกดทับได้ดีกว่าผู้ป่วยที่ไม่ใช้อุปกรณ์อะไรเลย ดังนั้น เพื่อให้ป้องกันแผลกดทับได้อย่างมีประสิทธิภาพที่สุด เรามาดูกันว่า มีอุปกรณ์ช่วยเหลือผู้ป่วยใดอีกบ้าง ที่จะช่วยป้องกันและลดความเสี่ยงแผลกดทับได้
![]()
- เตียงผู้ป่วยปรับไฟฟ้า เนื่องจากมีฟังก์ชันในการปรับท่าทางผู้ป่วยได้หลากหลาย เหมาะสมกับกิจกรรมต่าง ๆ ของผู้ป่วย ทั้งนอน นั่ง กินข้าว หรือทำความสะอาด ลดการเกิดแผลกดทับจากการนอนนาน ๆ อีกทั้งยังป้องกันการเกิดแผลกดทับจากการลาก-ดึงตัวผู้ป่วย ในขณะเปลี่ยนท่าทางอีกด้วย
![]()
ผ้าปูที่นอน Microtex Sheets และผ้าปูที่นอนเยื่อไผ่ Bamboo Sheet จาก ALLWELL ให้สัมผัสนุ่มลื่น เย็นสบาย ไม่ระคายผิวหนัง ดูดซับความชื้น และระบายอากาศได้ดี
- ผ้าปูที่นอน ที่มีเนื้อสัมผัสนุ่มลื่น อย่างเช่นเนื้อผ้า Microtex หรือเยื่อไผ่ จะช่วยทำให้ผิวหนังของผู้ป่วยไม่เกิดความระคายเคืองหรือเกิดแรงเฉือนจากความหยาบกระด้าง อีกทั้งยังมีคุณสมบัติในการระบายความร้อนและความอับชื้นได้ดีกว่าผ้าชนิดอื่น จึงช่วยลดโอกาสในการเกิดแผลกดทับได้
![]()
- ผ้ารองกันเปื้อน มีคุณสมบัติพิเศษในการป้องกันของเหลวซึมผ่านที่นอน แห้งไว และระบายความอับชื้นได้ดี เหมาะอย่างยิ่งกับผู้ป่วยที่มีปัญหาในการกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ หรือมีปัสสาวะซึมจากผ้าอ้อม ลดปัญหาการเกิดแผลกดทับที่มาจากผิวหนังอักเสบ เนื่องจากถูกปัสสาวะกัดผิวและความอับชื้น
![]()
- เบาะรองนั่งกันแผลกดทับ ถูกออกแบบมาเพื่อป้องกันและดูแลปัญหาแผลกดทับที่เกิดจากการนั่งโดยเฉพาะ จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ป่วยที่ต้องใช้วีลแชร์เป็นระยะเวลานาน หรือต้องนั่งนาน ๆ เพราะมักเสี่ยงเป็นแผลกดทับที่บริเวณก้นและกระดูกกระเบนเหน็บ (ก้นกบ) สูง
สรุป
การป้องกันและลดความเสี่ยงแผลกดทับให้ได้ประสิทธิภาพมากที่สุด ผู้ดูแลควรเลือกใช้อุปกรณ์ที่เหมาะสมกับระดับความเสี่ยงแผลกดทับของผู้ป่วย ซึ่งแบบประเมินความเสี่ยงแผลกดทับวอเตอร์โลว์ ก็เป็นแบบประเมินหนึ่งที่จะช่วยให้คุณสามารถเลือกอุปกรณ์ได้อย่างเหมาะสมกับผู้ป่วย ทำให้สามารถเห็นแนวทางการดูแลและป้องกันผู้ป่วยได้ดีมากยิ่งขึ้นค่ะ