ก.ค.
ปัญหากวนใจที่ใครหลายคนต้องพบเจอ คงหนีไม่พ้น เสมหะติดคอ ซึ่งสร้างความรำคาญเป็นอย่างมาก พาลทำให้รู้สึกไม่สบายตัว อึดอัด และหงุดหงิดไปด้วย นอกจากนี้เสมหะ อาจเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพต่าง ๆ ได้ด้วย เสมหะเกิดจาก อะไร? เราจะกำจัดเสมหะติดคอออกไปได้อย่างไร? Allwell ได้รวมวิธีกำจัดเสมหะเบื้องต้น ที่สามารถทำได้ด้วยตัวเอง มาไว้ในบทความนี้แล้วค่ะ
เสมหะเกิดจากอะไร?
เสมหะเกิดจากอะไร? เสมหะหรือเสลด มักเกิดจากเชื้อโรค สิ่งแปลกปลอมที่เข้าไประคายเคืองที่หลอดลม ซึ่งเกิดขึ้นได้จาก มลพิษ การสูบบุหรี่ หรือการดื่มเครื่องดื่ม อาหารรสจัด จนทำให้เกิดการระคายเคืองที่คอได้ ซึ่งสาเหตุเหล่านี้ จะทำให้ร่างกายเกิดกลไกกระตุ้นการหลั่งเสมหะ ออกมาเคลือบลำคอ และเมื่อหลั่งออกมามากจนเกินไป จะทำให้เสมหะเป็นก้อนเหนียว และเกิดเสมหะติดคอได้ หากไม่กำจัดเสมหะออกไป อาจสร้างความรำคาญใจได้ และเสมหะยังเกิดขึ้นได้จากโรคต่าง ๆ ดังนี้ค่ะ
- โรคกรดไหลย้อน
เมื่อมีอาการกรดไหลย้อน จากหลอดอาหารมาที่ลำคอ จะเกิดการกระตุ้นต่อมสร้างเสมหะในลำคอ ทำให้เกิดเสมหะในลำคอขึ้นค่ะ
- ติดเชื้อเรื้อรังที่ลำคอ
การติดเชื้ออาจเกิดได้จากโรคต่าง ๆ เช่น วัณโรค ซึ่งจะส่งผลให้ลำคอ เกิดการอักเสบขึ้นอย่างต่อเนื่อง ร่างกายจึงต้องสร้างเสมหะออกมาเคลือบลำคอ ทำให้ผู้ป่วยที่ติดเชื้อเรื้อรัง มักจะมีเสมหะอยู่ตลอดเวลา จนกว่าจะได้รับการกำจัดออกไป หรือได้รับการรักษาให้หายขาดค่ะ
- โรคจมูกอักเสบ โรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ และจมูกอักเสบชนิดไม่แพ้
เนื่องจากผู้ป่วยโรคนี้ จะมีความไวของเนื้อเยื่อบุที่ผิดปกติ เมื่อไปสัมผัสกับสารก่อภูมิแพ้ จึงไปกระตุ้นต่อมสร้างน้ำมูกที่อาจไหลออกมาจมูกส่วนหน้าหรือไหลลงคอได้ และน้ำมูกที่ไหลลงคอ ก็จะกลายเป็นเสมหะ หรือเสลดในลำคอนั่นเองค่ะ
- โรคไซนัสอักเสบ
เกิดจากการอักเสบของเยื่อบุจมูก และไซนัส จึงไปกระตุ้นต่อมสร้างน้ำมูกในโพรงจมูก ทำให้มีน้ำมูกไหลลงคอ และนอกจากนั้น สารคัดหลั่งที่ออกจากไซนัส อาจไหลผ่านรูเปิดของไซนัสออกมา ทำให้ไหลลงคอและกลายเป็นเสมหะค่ะ
- โรคหลอดลมอักเสบ โรคหอบหืด
โรคนี้ทำให้เกิดการอักเสบของเยื่อบุหลอดลม ที่อาจเกิดจากการระคายเคืองต่อสารก่อภูมิแพ้ต่าง ๆ ทำให้เกิดการอักเสบขึ้น ต่อมสร้างเสมหะจึงสร้างเสมหะขึ้นมา เพื่อเคลือบหลอดลมตลอดเวลาค่ะ
สีของเสมหะ บอกอะไรได้บ้าง? รู้ทันสัญญาณผิดปกติ
ทุกคนเคยสังเกตไหมคะ เวลาที่เราบ้วนเสมหะออกมา เสมหะของเรามีสีอะไร หลาย ๆ คนอาจจะยังไม่ทราบว่าสีของเสมหะ ก็บอกอาการผิดปกติได้เหมือนกันนะ
แม้ว่าสีของเสมหะจะช่วยบอกถึงความผิดปกติของร่างกายได้ในระดับหนึ่ง แต่ก็ไม่สามารถใช้วินิจฉัยโรคได้เลยทันที ควรต้องได้รับการตรวจและวินิจฉัยอย่างเหมาะสมโดยแพทย์ก่อนนะคะ
8 วิธีกำจัดเสมหะติดคอ ทำเองได้ที่บ้าน
เสมหะติดคอ หากไม่ได้รับการกำจัดออกไป นอกจากจะสร้างความรำคาญใจแล้ว ยังทำให้หายใจได้ไม่สะดวกอีกด้วย โดยบทความนี้เรามี 8 วิธีกำจัดเสมหะเบื้องต้นด้วยตัวเองง่าย ๆ สามารถทำได้ที่บ้านเลยค่ะ แนะนำให้ลองทำตามกันนะคะ
- ไอให้เสมหะออกมา
วิธีนี้ใช้สำหรับผู้ที่มีเสมหะในลำคอเท่านั้น ทำได้โดยการสูดลมหายใจเข้าไปลึก ๆ ให้ลมหายใจเข้าไปอยู่หลังเสมหะ สังเกตได้จากทรวงอกที่ขยายไหล่ไม่ยก คอไม่ยืด กลั้นหายใจไว้สักครู่ แล้วจากนั้นให้ไอออกด้วยแรงพอควร จากนั้นให้บ้วนทิ้งในที่ที่เหมาะสม
- พยายามขับน้ำมูกและเสมหะออกมา
การขับเสมหะออกมา เป็นวิธีการที่ดีที่สุดในการขจัดเสมหะ เนื่องจากการขับเสมหะ จะช่วยลดปริมาณเสมหะที่คั่งค้างอยู่ออกมา และข้อควรระวังคือ อย่ากลืนเสมหะที่ค้างอยู่ในร่างกาย เพราะอาจทำให้เชื้อโรคเข้าสู่ระบบในร่างกายได้
- ดื่มน้ำให้มาก
การดื่มน้ำเป็นอีกวิธี แก้ปัญหาเสมหะติดคอในผู้ป่วยไข้หวัด โดยให้ดื่มน้ำอุณหภูมิห้อง หรือน้ำอุ่นทุก ๆ ชั่วโมง จะช่วยละลายเสมหะ คลายความเหนียว ช่วยขับเสมหะออกมาได้
- ดื่มเครื่องดื่มอุ่น ๆ
น้ำขิง หรือซุปอ่อน ๆ จะช่วยในการกำจัดเสมหะ เนื่องจากอุณภูมิที่สูงกว่าปกติของน้ำ จะช่วยละลายเสมหะในคอได้เป็นอย่างดี
- ทานอาหารรสเผ็ด
ต้มยำ น้ำพริก สมุนไพรในอาหารเหล่านี้ จะช่วยขับเสมหะ และเปิดทางให้ระบบทางเดินหายใจคล่องตัวมากขึ้น แต่หากใครที่ทานเผ็ดไม่ได้ อาจทานเป็นต้มจืดร้อน ๆ แทนได้
- กลั้วคอด้วยน้ำเกลือ
ใช้เกลือ ¼ ช้อนชา น้ำอุ่นแก้วใหญ่ ผสมกันแล้วนำมากลั้วคอ โดยเงยหน้าขึ้นระหว่างที่กลั้วคอไปด้วย เกลือจะช่วยกำจัดแบคทีเรีย และน้ำอุ่นจะช่วยในการละลายเสมหะ
- กำจัดเสมหะด้วยสมุนไพร
สมุนไพร สามารถช่วยกำจัดเสมหะได้ เช่น มะนาว มะขามป้อง มะแว้ง เป็นต้น
- ใช้เครื่องดูดเสมหะ
เหมาะสำหรับผู้ที่ไม่สามารถไอหรือขับเสมหะออกได้เอง เช่น ผู้ป่วยติดเตียงหรือผู้ที่มีแรงไอน้อย โดยเครื่องช่วยดูดเสมหะ จะทำให้หายใจสะดวกขึ้น และลดความเสี่ยงของการอุดกั้นทางเดินหายใจ
วิธีการใช้เครื่องดูดเสมหะเองได้ที่บ้านFAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเสมหะติดคอ
สามารถหายเองได้ค่ะ หากเกิดจากสาเหตุที่ไม่รุนแรง อาการมักจะค่อย ๆ ดีขึ้นภายใน 1–2 สัปดาห์ แต่หากมีอาการผิดปกติอื่น ๆ ร่วมด้วย ควรรีบพบแพทย์ทันที
โดยทั่วไปไม่เป็นอันตรายค่ะ เนื่องจากกรดในกระเพาะอาหารสามารถช่วยทำลายเชื้อโรคได้ แต่แนะนำให้บ้วนทิ้งจะดีกว่าค่ะ เพราะจะช่วยกำจัดเชื้อโรคออกและยังทำให้รู้สึกโล่งคอมากกว่า
สีของเสมหะอาจเป็นสัญญาณเบื้องต้นของการอักเสบหรือการติดเชื้อ แต่ไม่สามารถใช้วินิจฉัยโรคได้เพียงอย่างเดียว จำเป็นต้องพิจารณาร่วมกับอาการอื่น ๆ
ได้ค่ะ การดื่มน้ำอุ่นช่วยให้เสมหะไม่เหนียวข้น ขับออกได้ง่ายขึ้น และช่วยบรรเทาอาการระคายเคืองในลำคอ
การไอเป็นกลไกตามธรรมชาติที่ช่วยขับเสมหะออกจากทางเดินหายใจ เมื่อเสมหะเหลวขึ้นจึงอาจยังมีอาการไออยู่จนกว่าเสมหะจะถูกขับออกหมด
สรุป เสมหะติดคอ รู้ทันก่อนอาการเรื้อรัง
เสมหะเกิดจากสารก่อภูมิแพ้หรือเชื้อแบคทีเรีย เข้าไปสัมผัสกับเยื่อเมือกที่ผลิตเสมหะ หรืออาจเกิดจากปัญหาสุขภาพที่แตกต่างกันออกไป โดยหากมีอาการเสมหะติดคอแบบทั่วไป สามารถกำจัดออกได้ด้วยตัวเอง ด้วยวิธีกำจัดเสมหะ 8 ข้อข้างต้น ซึ่งวิธีดังกล่าว เป็นวิธีกำจัดเสมหะเบื้องต้นเท่านั้น หากผู้ป่วยมีปัญหาสุขภาพ หรือมีอาการผิดปกติและรุนแรง ควรเข้ารับการรักษาจากแพทย์อย่างถูกต้องและเหมาะสมนะคะ
