fbpx

อาการนิ่ว ในถุงน้ำดี อันตรายใกล้ตัวที่ป้องกันได้!

อาการนิ่ว

         อาการนิ่ว ในถุงน้ำดี หรือโรคนิ่ว พบมากในเพศหญิงอายุ 40 ปีขึ้นไป ในเพศหญิงมีความเสี่ยงในการเป็นนิ่วมากกว่าเพศชาย 1 – 2 เท่า และมีความเสี่ยงสูงในผู้สูงอายุ  ผู้ที่มีคลอเรสเตอรอลสูง เป็นโรคเบาหวาน ธาลัสซีเมีย ผู้หญิงที่มีบุตรแล้ว บุคคลเหล่านี้จะมีโอกาสเป็น นิ่วถุงน้ำดีมากกว่าคนอื่น ๆ  

อาการนิ่ว

นิ่วถุงน้ำดี คือ โรคในระบบทางเดินอาหาร ที่มีก้อนขนาดเล็กเกิดขึ้นในถุงน้ำดี 

ถุงน้ำดี คือ ส่วนหนึ่งของระบบทางเดินน้ำดี มีหน้าที่ช่วยย่อยไขมันที่เราทานเข้าไป  และเป็นแหล่งกักเก็บแหล่งน้ำดี ที่ร่างกายไม่ใช้แล้ว เพื่อช่วยในการแตกไขมัน

 

สารบัญ

อาการนิ่ว ในถุงน้ำดี เกิดจากอะไร?

         นิ่วในถุงน้ำดี เกิดขึ้นจากหลากหลายสาเหตุ แตกต่างกันออกไป ดังนี้

1. เกิดจากการมีเม็ดสีหรือบิลิรูบินมากเกินไป

         นิ่วมีลักษณะเป็นสีน้ำตาล หรือสีดำ เกิดจากสารบิลิรูบิน ทำหน้าที่เป็นสารเคมีที่ผลิตขึ้นเมื่อเซลล์เม็ดเลือดถูกทำลาย หรือตาย หรืออาจเกิดจาก โรคตับแข็ง การติดเชื้อในระบบทางเดินน้ำดี โรคโลหิตจาง ธาลัสซีเมีย โลหิตจางจากการขาดเอนไซม์ G6PD

อาการนิ่ว

ภาพจาก ENDO-X-TCPH ศูนย์ส่องกล้องทางเดินอาหารและท่อน้ำดีระดับภูมิภาค

2.เกิดจากการมีคอเลสเตอรอลมากเกินไป

         เป็นชนิดที่พบได้บ่อย มีลักษณะเป็นก้อนสีขาว สีเหลือง หรือสีเขียว เกิดจากการที่ตับขับคอเลสเตอรอล ออกมามากจนเกินไป ทำให้เกิดตะกอน จนกลายเป็นนิ่วในที่สุด หรือเกิดสารคอเลสเตอรอลที่บีบออกมาได้ไม่หมด เนื่องมาจากการบีบตัวที่ไม่ดีพอของกล้ามเนื้อในถุงน้ำดี

อาการนิ่ว

ภาพจาก : hatyaisurgeon.blogspot.com

3.เกิดจากถุงน้ำดีขับของเสียออกได้ไม่เหมาะสม

         มีลักษณะ เป็นสีเหลืองปนดำ หรือน้ำตาล เกิดจากการที่น้ำดี ไม่สามารถขับของเสียออกมาได้อย่างเหมาะสม ทำให้น้ำดีมีความเข้มข้นมากจนเกินไป และส่งผลให้คอเลสเตอรอลและบิลิรูบินตกตะกอนรวมกับสารอื่น ๆ และก่อตัวกลายเป็นนิ่วในที่สุด

อาการนิ่ว

IMAGE SOURCE : www.slideshare.net (Shashidhar Venkatesh Murthy)

 

ก้อนนิ่วอาจมีขนาดเล็กเท่าก้อนเม็ดทราย หรือมีขนาดใหญ่เท่าลูกกอล์ฟ

ลักษณะ อาการนิ่ว ในถุงน้ำดี

         นิ่วในถุงน้ำดี มักจะไม่แสดงอาการที่ชัดเจน ทำให้ผู้ป่วยบางราย มักคิดว่าตนเองเป็นโรคกระเพาะ จึงซื้อยามารับประทานเอง ซึ่งผู้ป่วยจะทราบว่าตนเองเป็นนิ่วในถุงน้ำดี ก็ต่อเมื่อมาตรวจสุขภาพ หรืออาจทราบจากการพบแพทย์ด้วยปัญหาสุขภาพอื่น วิธีสังเกตอาการเบื้องต้นของโรคนิ่วในถุงน้ำดี มีดังนี้

  • ปวดท้องบริเวณท้องส่วนบน หรือท้องด้านขวาอย่างรุนแรง บางรายอาจมีอาการปวดร้าวไปยังกระดูกสะบัก หรือไหล่ด้านขวา

  • ปวดบริเวณกลางท้อง หรือใต้กระดูกหน้าอกอย่างรุนแรง และมักเกิดขึ้นอย่างกระทันหัน

  • ปวดหลัง ช่วงไหล่ และสะบัก

  • มีอาการคลื่นไส้ หรืออาเจียน

  • มีอาการท้องอืด อาหารไม่ย่อย แสบร้อนบริเวณอก มีลมในกระเพาะอาหาร และรู้สึกจุกเสียดบริเวณลิ้นปี่ หลังรับประทานอาหาร

       และหากมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วยควรพบแพทย์ 

  • ปวดท้องรุนแรง จนไม่สามารถนั่งในท่าปกติได้

  • เป็นดีซ่าน ผิวซีดเหลือง ตาเหลือง

  • มีไข้ หนาวสั่น

  • ปัสสาวะสีเข้ม หรือมีอุจจาระสีซีด มักเกิดขึ้นในกรณีที่ก้อนนิ่วอุดตันในท่อน้ำดี

อาการนิ่ว

 

ใครบ้างที่เสี่ยงมี อาการนิ่ว ในถุงน้ำดี

  1. ผู้ที่มีน้ำหนักตัวมาก หรือผู้ที่เป็นโรคอ้วน เพราะอาจทำให้มีระดับคอเลสเตอรอลในถุงน้ำดี สูงจนไม่สามารถขับออกมาได้ดีเท่าที่ควร
  2. ผู้ใช้ยาคุมกำเนิด ใช้ฮอร์โมนสำหรับผู้ที่ใกล้หมดประจำเดือน หรือผู้ที่ตั้งครรภ์ มักเสี่ยงเป็นนิ่วในถุงน้ำดี เพราะบุคลลเหล่านี้ อาจมีฮอร์โมนเอสโตรเจนที่มากจนเกินไป จนทำให้เกิดปัญหา และส่งผลทำให้ระดับคอเลสเตอรอลสูงขึ้น ทำให้การขับของถุงน้ำดีเป็นไปได้ไม่ดี
  3. ผู้ที่เป็นโรคเบาหวาน เนื่องจากผู้ที่ป่วยเป็นโรคเบาหวาน จะมีระดับไตรกลีเซอไรด์สูง ส่งผลให้ถุงน้ำดีบีบตัวได้ไม่ดีนัก จึงเสี่ยงที่จะทำให้เกิดนิ่วในถุงน้ำดีได้
  4. ผู้ที่มีน้ำหนักตัวลดลงอย่างรวดเร็ว ทำให้ร่างกายละลายไขมันมากเกินไป ส่งผลให้ตับผลิตคอเลสเตอรอลออกมามากเกินไป
  5. พันธุกรรม หากบุคคลในครอบครัวมีประวัติเคยเป็นนิ่วในถุงน้ำดีมาก่อน ลูกหลานก็มีความเสี่ยงที่จะเกิดนิ่วในถุงน้ำดีได้เช่นกัน
  6. รับประทานอาหารไขมันสูง ซึ่งเป็นอีกหนึ่งสาเหตุของความอ้วน และทำให้คอเรสเตอรอลสูง
  7. เพศหญิงที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป และเพศชายที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป มีความเสี่ยงในการเกิดนิ่วในถุงน้ำดีมากกว่าวัยอื่นๆ

            นั่นก็เพราะว่าผู้หญิงที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป มีฮอร์โมนเอสโตรเจนที่มีส่วนทำให้ระดับคอเลสเตอรอลในถุงน้ำดีนั้นสูงขึ้น และการทานยาคุมกำเนิด หรือทานฮอร์โมนจากภาวะหมดประจำเดือนนั้น ถือเป็นการเพิ่มความเสี่ยงในการเป็นโรคนิ่วในถุงน้ำดีได้นั่นเอง 

 
เครื่องตรวจวัดน้ำตาล
 
เครื่องวัดน้ำตาล
 

ภาวะแทรกซ้อนที่ตามมา

  • ท่อน้ำดีอักเสบ เกิดจาการที่ก้อนนิ่วเข้าไปอุดตันท่อถุงน้ำดี ที่เป็นทางไหลผ่านของน้ำดี ซึ่งอาจทำให้เป็นดีซ่าน หรือติดเชื้อในท่อน้ำดีได้
  • ตับอ่อนอักเสบ เกิดจากการที่ก้อนนิ่วเข้าไปปิดที่ท่อของตับอ่อน ส่งผลให้มีอาการปวดท้องรุนแรง อย่างต่อเนื่อง และต้องรักษาอย่างทันท่วงที

  • ถุงน้ำดีอักเสบ ทำให้น้ำดีไม่สามารถไหลผ่านไปยังลำไส้เล็กได้ ส่งผลทำให้มีน้ำดีอยู่ในถุงมากเกินไป เป็นการเพิ่มแรงดันถุงน้ำดี  ทำให้เกิดการอักเสบ 

  • มะเร็งท่อน้ำดี พบมากในเพศชายมากกว่าเพศหญิง เป็นก้อนเนื้อร้ายที่เกิดจากเซลล์เยื่อบุผนังของท่อน้ำดี

  • ติดเชื้อในกระแสเลือด อาจถึงขั้นเสียชีวิตได้

อาการนิ่ว ในถุงน้ำดี ป้องกันได้อย่างไร ?

  • ทานอาหารให้เป็นเวลา และทานให้ครบทั้งสามมื้อ ไม่ควรอดอาหาร เพราะจะเป็นการเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดนิ่วในถุงน้ำดีได้

  • ไม่ควรลดน้ำหนักอย่างหักโหม ควรลดอย่างค่อยเป็นค่อยไป เพราะการที่น้ำหนักตัวลดลงอย่างรวดเร็วในเวลาสั้น ๆ จะเป็นการเสี่ยงทำให้เกิดนิ่วในถุงน้ำดีได้

  • รักษาสมดุลของร่างกาย ไม่ให้น้ำหนักตัวมากจนเกินไป

  • งดอาหารไขมันสูง

  • ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ

  • งดสูบบุหรี่ และงดดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

จะรักษานิ่วในถุงน้ำดีได้อย่างไร

  • ใช้ยาที่มีฤทธิ์ละลายก้อนนิ่ว คอเลสเตอรอล (ภายใต้คำแนะนำของแพทย์)

  • รักษาด้วยการผ่าตัด

 

สรุป

         นิ่วในถุงน้ำดี ทุกคนสามารถป้องกันได้ เพียงดูแลสุขภาพของตนเองให้แข็งแรง เลี่ยงอาหารที่ทำให้เสี่ยงต่อการเกิดโรคเช่น ของทอด ของมัน และผู้ที่เป็นโรคอ้วน โรคเบาหวาน หรือไขมันในเลือดสูง ควรหมั่นตรวจสุขภาพเป็นประจำทุกปี และหากมีอาการผิดปกติที่น่าสงสัย ให้รีบพบแพทย์ทันที ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้ เพราะหากอาการรุนแรง อาจถึงขั้นถุงน้ำดีเน่า ถุงน้ำดีแตก ก็อาจส่งผลอันตรายต่อชีวิตได้นะคะ 

 

 

BED & MATTRESS PRODUCT

ใบอนุญาตโฆษณาเลขที่ ฆพ.816/2563 *อ่านคำเตือนในฉลากและเอกสารกำกับเครื่องมือแพทย์ก่อนใช้

จัดจำหน่าย บริษัท ฟาร์ ทริลเลียน จำกัด 73,75 ซอยจรัญสนิทวงศ์ 89/2 ถนนจรัญสนิทวงศ์ แขวงบางอ้อ เขตบางพลัด กรุงเทพฯ10700

ใส่ความเห็น