สุขภาพ, โรคและการดูแล
อาการโรคไตเริ่มแรก เป็นอย่างไร? ชวนสังเกตอาการก่อนไตวายเฉียบพลัน
พ.ค.
โรคไตเป็นหนึ่งในโรคที่คนไทยพบมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยส่วนใหญ่มักเกิดจากพฤติกรรมการกินอาหารรถจัด อาหารสำเร็จรูป และการใช้ชีวิตที่เร่งรีบ จนเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการโรคไตเริ่มแรกอย่างไม่รู้ตัว ซึ่งอาการโรคไตแรกเริ่มหรืออาการโรคไตเบื้องต้นที่หลายคนมักมองข้าม อาจนำไปสู่โรคไตเรื้อรังหรือภาวะไตวายเฉียบพลันได้หากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม ดังนั้นการหมั่นสังเกตอาการโรคไตระยะแรกและรีบปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตตั้งแต่เนิ่น ๆ จึงเป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม บทความนี้จึงได้รวบรวมวิธีสังเกตอาการโรคไต รวมถึงสัญญาณเตือนของโรคไตอาการระยะแรกมาให้ทุกคนได้เช็กตัวเองกันค่ะ
สารบัญ
- สัญญาณเตือนอาการโรคไตเริ่มแรกสู่ร่างกายของคุณ
- ข้อสังเกตถึงอาการโรคไตเริ่มแรกมีอะไรบ้าง?
- สาเหตุของอาการโรคไตเริ่มแรกที่มาแบบไม่รู้ตัว
- ผู้ที่มีความเสี่ยงในการเป็นอาการโรคไตเริ่มแรก
- แนวทางการรักษาและวิธีป้องกันอาการโรคไตเริ่มแรก
- FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโรคไต
- สรุป อาการโรคไตเริ่มแรก สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม
สัญญาณเตือนอาการโรคไตเริ่มแรกสู่ร่างกายของคุณ
เป็นเรื่องมหัศจรรย์ของร่างกายที่มักส่งสัญญาณเตือนต่าง ๆ เพื่อให้เราได้รับรู้ก่อนที่สุขภาพจะทรุดหนักไปมากกว่าเดิม ซึ่งอาการโรคไตเริ่มแรกหรืออาการโรคไตเบื้องต้นก็เช่นเดียวกัน เพราะร่างกายมักแสดงความผิดปกติออกมาให้สังเกตได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น โดยโดยอาการโรคไตเริ่มแรก สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ลักษณะตามประเภทของโรคไตที่เป็น ดังนี้
และนอกจากร่างกายจะส่งสัญญาณเตือนต่าง ๆ อาการของคนเป็นโรคไตเบื้องต้นที่ปรากฏให้เห็นแล้ว โรคไตเรื้อรังยังสามารถแบ่งระดับความรุนแรงของโรคไตอาการออกได้เป็น 5 ระยะ ตามค่าการทำงานของไต โดยมีรายละเอียดดังต่อไปนี้
- ระยะที่ 1 เป็นระยะที่ไตยังคงทำงานได้ตามปกติ แต่มีการตรวจพบโปรตีน เม็ดเลือดแดง และเม็ดเลือดขาวปะปนในน้ำปัสสาวะ
- ระยะที่ 2 ซึ่งก็นับเป็นส่วนของไตวายเรื้อรังในระยะเริ่มต้นนั่นเอง
- ระยะที่ 3 ไตทำงานได้ลดลง 30 – 60 %
- ระยะที่ 4 เป็นระยะที่มีความรุนแรงมาก
- ระยะที่ 5 เป็นระยะที่อันตรายถึงชีวิต เพราะไตทำงานได้เพียง 15 % เท่านั้น
ข้อสังเกตถึงอาการโรคไตเริ่มแรกมีอะไรบ้าง?
อาการโรคไตเริ่มแรกนั้นสังเกตได้ค่อนข้างยาก เพราะอาการของคนเป็นโรคไตเบื้องต้นมักเป็นอาการทั่วไปที่สามารถเกิดขึ้นได้กับร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นอาการอ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย หรือบวมตามร่างกาย ซึ่งหลายคนอาจคิดว่าเกิดจากการพักผ่อนไม่เพียงพอหรือความเครียด จึงทำให้อาการโรคไตแรกเริ่มถูกมองข้ามไปโดยไม่รู้ตัว
ขณะที่อาการของคนเป็นโรคไตที่เห็นได้ชัดเจนมักอยู่ในระยะที่โรคไตเรื้อรังเริ่มรุนแรงแล้ว และอาจเสี่ยงต่อภาวะไตวายเฉียบพลันได้ ดังนั้นการหมั่นสังเกตอาการโรคไตระยะแรกจึงเป็นเรื่องสำคัญ โดยเราได้รวบรวมวิธีสังเกตโรคไตอาการเบื้องต้นมาให้ทุกท่านแล้ว มีดังนี้ค่ะ
สาเหตุของอาการโรคไตเริ่มแรกที่มาแบบไม่รู้ตัว
เนื่องจากอาการโรคไตเริ่มแรกส่วนใหญ่มักเกิดจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตและพฤติกรรมการบริโภคอาหารในยุคปัจจุบันที่ค่อนข้างเร่งรีบ โดยเฉพาะการรับประทานอาหารสำเร็จรูป อาหารรสจัด หรืออาหารที่มีโซเดียมสูงเป็นประจำ จึงทำให้หลายคนเริ่มมีอาการโรคไตแรกเริ่มโดยไม่รู้ตัว และหากปล่อยไว้อาจพัฒนาเป็นโรคไตเรื้อรังหรือเสี่ยงต่อภาวะไตวายเฉียบพลันได้ ซึ่งสาเหตุของอาการโรคไต มีดังนี้ ค่ะ
สาเหตุของอาการโรคไตเริ่มแรก
- การเกิดโรคสืบเนื่องมาจากการเป็นโรคประจำตัวอื่น ๆ มาก่อน เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน หรือโรคโรคนิ่ว โรคเบาหวาน
- การเป็นโรคไตตามพันธุกรรม เช่น โรคถุงน้ำที่ไต
- พฤติกรรมการบริโภคอาหารที่ไม่เหมาะสม เช่น การรับประทานอาหารหมักดอง อาหารเค็มจัด อาหารเผ็ดจัด หรืออาหารแปรรูปเป็นประจำ ซึ่งถือเป็นอาหารต้องห้ามโรคไตและเป็นสาเหตุสำคัญของอาการโรคไตระยะแรกได้เช่นกัน
ผู้ที่มีความเสี่ยงในการเป็นอาการโรคไตเริ่มแรก
เนื่องด้วยโลกปัจจุบันมีการใช้ชีวิตที่เปลี่ยนไปจากเดิมอย่างมาก ทั้งในเรื่องของการใช้ชีวิตประจำวัน และรวมไปถึงการรับประทานอาหารต่าง ๆ ซึ่งสำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงในการเกิดอาการโรคไตเริ่มแรกนั้น มักมีปัจจัยต่าง ๆ ดังต่อไปนี้
ปัจจัยที่ก่อให้เกิดอาการโรคไตเริ่มแรก
- มีโรคประจำตัว เช่น โรคเกาต์ โรคเบาหวาน
- มีภาวะที่เกี่ยวกับพยาธิสภาพของไตที่ไม่สมบูรณ์ เช่น มวลไตลดลง
- ผู้สูงอายุตั้งแต่อายุ 60 ปีขึ้นไป
- ผู้ที่รับประทานอาหารรสจัดจ้าน
เครื่องวัดความเค็ม รุ่น ALLWELL SaltTrack
- ตรวจวัดค่าความเค็มได้อย่างรวดเร็วภายในประมาณ 5 วินาที
- รองรับการวัดอุณหภูมิอาหารตั้งแต่ 1–99°
- ผลิตจากวัสดุพลาสติก ABS คุณภาพดี ทนต่อความร้อน
- มาพร้อมหน้าจอ LCD พร้อมแสง Backlight
- ใช้งานสะดวก 3 ขั้นตอน ก็ทราบผล
- เชื่อมต่อบลูทูธผ่านแอป Allwell+ บนมือถือ เพื่อบันทึกผลและแสดงในรูปแบบกราฟ
แนวทางการรักษาและวิธีป้องกันอาการโรคไตเริ่มแรก
หากเมื่อเราหรือคนรอบข้างของเราเริ่มเกิดอาการโรคไตเริ่มแรกปรากฎขึ้นมาแล้ว ผู้ป่วยเองจำเป็นต้องมีการเข้ารับการปรึกษาและรักษาอาการโรคไตเริ่มแรกนี้กับทางแพทย์ผู้เชี่ยวชาญโดยตรง ซึ่งมีแนวทางในการรักษาอาการ ดังต่อไปนี้
แนวทางการรักษาอาการโรคไตเริ่มแรก
- ทำการวินิจฉัยเพื่อระบุระยะของโรคไตที่เป็น
- ปรับพฤติกรรมการบริโภคและการใช้ชีวิต รวมถึงควบคุมสภาวะของโรคประจำตัวที่ส่งผลต่อการเกิดโรคไต
- หากเป็นผู้ป่วยโรคไตในระยะที่รุนแรง แพทย์มักให้คำปรึกษาด้วยการฟอกไต หรือ การผ่าตัดเปลี่ยนไต
การป้องกันตนเองให้ห่างจากการเป็นผู้ป่วยอาการโรคไตเริ่มแรก
นอกจากสภาพแวดล้อมของโลกปัจจุบัน และอาหารการกินที่ทำให้ความเสี่ยงในการเกิดอาการโรคไตเริ่มแรกในเบื้องต้นแล้ว เรามีแนวทางการป้องกันอาการโรคไตเริ่มแรกมาฝากกันค่ะ ซึ่งการป้องกันที่ดีที่สุด คือ การหมั่นดูแลสุขภาพของตนเองอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งสามารถทำได้ ดังนี้
การป้องกันการเกิดอาการโรคไตเริ่มแรก
- การตรวจสุขภาพประจำปี รวมไปถึงการตรวจการทำงานของไตด้วย
- การบริโภคอาหารที่เหมาะสม ถูกต้องตามหลักโภชนาการ
- การนอนหลับพักผ่อนที่เพียงพอ
- การออกกำลังกายเป็นประจำ
- การควบคุมโรคประจำตัวของตนเองอยู่เสมอ
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโรคไต
โรคไตบางชนิดสามารถรักษาให้ดีขึ้นได้ หากตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้นและได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม แต่ในกรณีของโรคไตเรื้อรัง มักไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ จึงควรรีบสังเกตอาการโรคไตเริ่มแรกและพบแพทย์ตั้งแต่เนิ่น ๆ เพื่อช่วยชะลอการเสื่อมของไตค่ะ
อาการโรคไตเริ่มแรกหรืออาการโรคไตเบื้องต้นมักไม่แสดงอาการชัดเจนในช่วงแรก แต่ร่างกายอาจมีสัญญาณเตือนให้สังเกตได้ เช่น อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย ขาหรือเท้าบวม ปัสสาวะผิดปกติ เช่น ปัสสาวะมีฟอง ปัสสาวะเป็นเลือด ปัสสาวะบ่อย หรือปัสสาวะน้อยลง รวมถึงปวดเอว ปวดหลัง และสีปัสสาวะเปลี่ยนไป ซึ่งอาจเป็นอาการของคนเป็นโรคไตหรือสัญญาณของโรคไตเรื้อรังได้ อย่างไรก็ตาม อาการบางอย่างอาจเกิดจากสาเหตุอื่น จึงควรตรวจสุขภาพและเช็กค่าไตอย่างสม่ำเสมอค่ะ
โรคไตสามารถเกิดขึ้นได้กับคนทุกวัย ในคนอายุน้อยมักเกิดจากโรคเส้นเลือดฝอยในไตอักเสบ ซึ่งอาจพัฒนาเป็นโรคไตเรื้อรังได้โดยไม่มีอาการโรคไตเริ่มแรกชัดเจน นอกจากนี้พฤติกรรมการกินอาหารโซเดียมสูง น้ำตาลสูง หรือการซื้อยาแก้ปวดและยาชุดมารับประทานเองบ่อย ๆ ก็เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ไตเสื่อมและเสี่ยงเกิดอาการโรคไตได้เร็วยิ่งขึ้นค่ะ
จริงแน่นอนค่ะ เพราะการกินอาหารเค็มหรืออาหารรสจัดเป็นประจำ ทำให้ร่างกายได้รับโซเดียมสูง ส่งผลให้ความดันโลหิตสูงและทำให้ไตต้องทำงานหนักขึ้นในการกรองของเสีย หากสะสมต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคไตเรื้อรัง จึงควรหลีกเลี่ยงอาหารแปรรูปหรืออาหารโซเดียมสูง
ไม่ใช่ผู้ป่วยโรคไตทุกคนที่จะต้องฟอกไต โดยการฟอกไตมักใช้ในผู้ป่วยโรคไตวายระยะสุดท้าย หรือผู้ที่ไตเสื่อมรุนแรงจนไม่สามารถขับของเสียออกจากร่างกายได้เอง สำหรับผู้ที่พบอาการโรคไตเริ่มแรกหรือโรคไตเรื้อรังในระยะต้น หากดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสม ควบคุมอาหาร ระวังการใช้ยา และพบแพทย์สม่ำเสมอ ก็สามารถช่วยชะลอการเสื่อมของไตและลดโอกาสการฟอกไตได้ค่ะ
การดูแลสุขภาพไตสามารถเริ่มได้ง่าย ๆ ด้วยการดื่มน้ำให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงการใช้ยาโดยไม่จำเป็น โดยเฉพาะยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs และยาชุด ลดการรับประทานอาหารเค็มหรืออาหารที่มีโซเดียมสูง ควบคุมน้ำหนัก และออกกำลังกาย รวมถึงดูแลระดับความดันโลหิตและระดับน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ นอกจากนี้ ควรตรวจสุขภาพไตเป็นประจำ เช่น ตรวจค่า eGFR ตรวจปัสสาวะ หรือใช้เครื่องวัดความเค็มเพื่อควบคุมปริมาณโซเดียม ซึ่งจะช่วยลดความเสี่ยงโรคไตและช่วยให้ตรวจพบอาการโรคไตเริ่มแรกได้เร็วขึ้นค่ะ
สรุป อาการโรคไตเริ่มแรก สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม
การไม่มีโรคเป็นลาภอันประเสริฐยังคงเป็นหนึ่งในวลีที่เป็นจริงและสามารถใช้ได้ในทุกยุคทุกสมัย ทั้งนี้ก็เนื่องมาจากเรื่องของสุขภาพเป็นเรื่องที่ไม่สามารถซื้อขายกันได้ด้วยเงินตรา แต่เป็นเรื่องที่เจ้าของร่างกายต้องดูแลเอาใจใส่ตั้งแต่ต้น แต่บางท่านก็พบกับปัญหาสุขภาพจากสภาพแวดล้อมที่อาศัยอยู่หรือจากการดำเนินชีวิต
อย่างอาการของคนเป็นโรคไตเริ่มแรกที่มีการกล่าวถึงในบทความก็เป็นโรคที่พบเห็นได้บ่อยในคนไทย ส่วนนี้การป้องกันจึงมีความสำคัญมาก และการป้องกันที่ดีก็คือการสังเกตอาการของตนเองอย่างสม่ำเสมอ เพราะหากคุณสังเกตพบอาการโรคไตเริ่มแรก คุณเองก็จะสามารถเข้ารับการรักษาได้อย่างทันท่วงที และช่วยให้สุขภาพของคุณกลับมาแข็งแรงดั่งเดิมได้ไวขึ้น
